Varis Tedavisi’nde EVTA Yöntemi

Varis Tedavisi’nde EVTA Yöntemi


Prof. Dr. Semih Barlas Damar Cerrahisi Bölümü

Uzm. Dr. Bülent Çolakoğlu Radyoloji Bölümü

 

 

150 yıldır klasik ameliyat ile damarların çıkartılması yerine başka bir yöntem bulunamayan varis tedavisinde yeni bir yöntem olan Radyofrekans ile Endovenöz Trunkal Ablasyon Tekniği (EVTA) varislerden bacakta iz bırakmadan ve 1 saat gibi kısa bir sürede kurtulmayı sağlıyor.

 

Estetik bir problem olarak görülen, tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini düşüren çoğunlukla ayakta çalışan kişilerde ve bilgisayar başında çalışanlarda da görülen varisleri yok etmek için kullanılan klasik ameliyatla damarların çıkartılması yönteminin yerini Radyofrekans ile EVTA yöntemi alıyor. Bir dolaşım sorunu olan ve 50 yaşına ulaşan kadınların % 50’sinde, tüm erkek ve kadınların yüzde 60’ında farklı derecelerde görülen bacak varisleri için uygulanan EVTA tedavisi sayesinde William Harvey’in klasik ameliyat yöntemi için söylediği “tedavi hastalıktan beter” sözünü unutma zamanı geldi gibi görünüyor.

 

EVTA nasıl uygulanıyor?

İster Radyofrekans isterse lazer enerjisi kullanılsın, “ince plastik boru” olarak tanımlanabilecek bir kateter aracılığı ile varis gelişmiş hasta ven’in (toplardamar) içine cerrahi dışı yöntemle ısı uygulanması ile yapılan EVTA yönteminde, dikiş gerektiren hiçbir kesi yapılmıyor. Görüntüleme altında hedefe yöneltilen ısının ven duvarını etkilemesiyle, damar büzüşüp kendi üzerine kapanıyor. Devre dışında kalan bu damar, vücut tarafından 6-8 ay içinde emilip yok oluyor. Yaklaşık 1 saat süren bu yöntemin başarısı yüzde 80-90 arasında değişiyor. EVTA orta ileri şiddette varislere uygulanıyor.

 

EVTA öncesi’nde neler yapılmalıdır?

Öncelikle, diğer tüm varis müdahalelerinde olduğu gibi, bir kalp ve damar cerrahı tarafından çok ayrıntılı bir damar muayenesi yapılması gerekiyor. Tanının kesinlik kazanması için kullanılan en önemli tanı yöntemi, konusunda çok deneyimli bir radyoloji uzmanı tarafından yapılacak Renkli Doppler Ultrason incelemesi. Doppler ile sorunun nedenleri, boyutu (venöz yetersizliğin derecesi-şiddeti), ven içindeki kanın akış yönü ve işlem uygulanacak damarların çapı, düz/kıvrımlı oluşları, sertliği, olası pıhtıların varlığı net olarak ortaya konmalı. EVTA kararının verilmesi için, doppler ultrason ile incelenen vendeki kapak yetersizliği düzeyinin 3-4 veya orta-ileri şiddetinde olması gerekiyor.

 

 

EVTA’da anestezi gerekir mi?

Yöntemin en büyük üstünlüklerinden biri, genel anesteziyi gerektirmemesi, sadece tümesan (lokal) anestezi altında gerçekleştirilebilmesidir. Hasta uyanıkken, sadece müdahale yapılacak bölgeye yapılan lokal anestezi ile damarın etrafındaki cilt ve dokuların, EVTA sırasında ortaya çıkan ısıdan zarar görmemeleri amaçlanıyor.

 

EVTA nasıl uygulanır?

EVTA, steril girişim ortamının bulunduğu poliklinik şartlarında veya ameliyathanede yapılıyor. İşlem öncesinde hasta yatağa alınıyor ve venöz doppler ile müdahale edilecek venin yeri, kateterin vene ilk gireceği nokta (genelde diz altında ve/veya baldırın alt-arkasında) belirlenmekte ve cilt işaretleniyor (mapping). İlk müdahale noktasına lokal anestezi yapıldıktan sonra EVTA kateteri doppler kontrolu altında damara yerleştiriliyor.

 

 

 

EVTA kateteri ile işleme geçilirken, damar duvarına ısı enerjisi verilirken kateter yavaş yavaş ilk giriş noktasına doğru geri çekilerek, venin kendi üzerine büzülüşü yakından izleniyor.

 

İşlem sonrasında çorap giymek gerekli midir?

EVTA yapılan hastalarda 2 adet basınçlı çorap ilk 2 gün mutlaka ve sürekli olarak giyilmeli, ardından 2 hafta süreyle (sadece gündüzleri) tek çorabın giyilmesi öneriliyor.

 

EVTA sonrasındaki iyileşme dönemi nasıldır?

EVTA sırasında herhangi bir komplikasyon gelişmemesi, tamamen ekibin bilgisi ve tecrübesi ile ilgilidir. Klasik ameliyattan sonra haftalarca devam eden morluk, ağrı, hareket kısıtlılığı yakınmalarının aksine, EVTA sonrasında hasta 1 saat içinde yürümeye başlayabilir, ciltte hemen hiçbir renk değişikliği ve hassasiyet oluşmaz, ertesi gün normal yaşantıya dönülebilir. Hiçbir kesi yapılmadığından, yara enfeksiyonu, dikiş izi vb. sorunlar yaşanmaz, işlem öncesindeki yakınmalar süratle ortadan kalkar. Müdahaleden sonra hastaya istirahat, spordan uzak kalma gibi önerilerde bulunulmamaktadır.

 

Venin yok edilmesi sorun doğurmaz mı?

Ortadan kaldırılan Safen Veni her şeyden önce sağlıksızdır ve bu nedenle vücudumuza yarar yerine zarar vermektedir. EVTA ile kapatılması hiçbir soruna yol açmaz. Kanı kalbe ulaştıran anayol’a yani bacağımızın en iç kısımlarında yer alan Derin Venlere ise dokunulmamaktadır. EVTA ile yok edilen venin görevini bacaktaki diğer sağlıklı venler üstlenmektedirler.

 

EVTA hangi durumlarda uygulanamaz?

Tedavi yapılacak venin çapının 3mm’den daha küçük veya aşırı kıvrımlı olması, kateterin bu damar içinde ilerlemesine engel bir durum oluşturur. Derin veya yüzeyel venlerde büyük boyutlu ve yeni gelişmiş bir pıhtı varlığında girişim bir süre ertelenmelidir. Hastada bir pıhtılaşma bozukluğundan şüphelenildiğinde, sorun netleşene dek EVTA yapılmamalıdır.

kwanpen